Spiegelreflectie

Vandaag heerlijk gewandeld in Amsterdam. Ondanks de bittere koude toch genoten van mensen en gebouwen. Op een goed moment streek ik neer in een goed verwarmd Grand Café aan het Leidseplein. Ik was de 3e bezoeker in een etablissement wat wel 300 bezoekers aankon.

Ik bestelde koffie en voegde me tussen de twee andere gasten. Knus in de serre met uitzicht door de levensgrote pui op het Leidseplein. Ik roerde in mijn koffie en keek naar buiten en staarde naar mijn eigen reflectie in het vensterglas. Bijna veertig. Gek genoeg zet dat feit allerlei denkprocessen in mijn hoofd in gang waar ik weinig zin in heb. De broosheid van het leven, het terugkijken op wat al geweest is. Ik lijk wel zeventig!

De man links naast mij is ongeveer zeventig. Hoe zou hij terugkijken op zijn leven? De man rechts van mij is midden vijftig en reageert vriendelijk op mijn “goedemorgen”. De man links negeert me volledig. Samen staren we naar buiten of naar ons spiegelbeeld.

Starend naar mijn grijze haar overdenk ik mijn leven. We hebben het goed. Gezonde kinderen, mooie en uitdagende baan. Dit jaar al weer negentien jaar getrouwd en voor zover we weten zijn we goed gezond. Toch bekruipt me een gevoel van melancholie. Zou dat komen door het ouder worden of doordat ik tijdens mijn wandeling naar Bob Dylan luisterde op mijn iPod? Naarmate ik ouder word heb ik minder antwoorden en misschien wel meer vragen. Ik krijg een minder uitgesproken mening over bepaalde zaken en kan veel beter leven met mensen die anders denken dan twintig jaar geleden. Is dat winst of juist verlies?

Hoeveel jaar heb ik nog om een bijdrage te leveren aan het gezin, de kerk of de maatschappij? Ben ik een fraaie etalage voor God’s Koninkrijk of mankeert en hier en daar nog wel eens wat aan? Ik denk het laatste. Ik ben een worstelaar. Een vragensteller. Een zoeker. Er is nog zoveel te leren en te weten, maar het ontbreek me aan de tijd. Het leven leven is keuzes maken. Wat blijven er dan nog veel dingen liggen! Ik heb de eeuwigheid nodig om te ontdekken en te leren.

Ik overdenk mijn fouten en mijn missers en ja, ook de sporadische successen. Ze zijn als kaf in de wind, nog slechts opgeslagen in de krochten van mijn herinnering. Ik neem steeds vaker genoegen met gewoon en genoeg. Door de intensieve jaren van pastoraat (eerst vijf jaar gevangenispastoraat, nu al weer bijna vijf jaar gemeentewerk) heb ik meer gebrokenheid gezien dan me lief is. En toch geeft dat rust. Mijn eigen gebrokenheid zie ik soms weerkaatst in de ogen van een pastorant en het bindt ons samen. Welke apostolische vader zei ook alweer dat door de barsten in ons leven het licht van God’s liefde zichtbaar wordt? Ik ben het vergeten.

Reflectie is goed. Het confronteerd je met je onvolmaaktheid en het drijft je naar Christus en zijn genade. Aan tafel lazen we zojuist uit Psalm 119:

Gelukkig wie de volmaakte weg gaan
en leven naar de wet van de HEER,
gelukkig wie zijn richtlijnen volgen,
hem zoeken met heel hun hart.
Zij bedrijven geen onrecht,
maar gaan de wegen die hij wijst.

Een lichte glimlach sierde mijn mond toen ik deze woorden voorlas. “Ach wat, ik ben pas veertig!”

Kerkbalans voor een kerk in onbalans

Als christen die niet behoort tot de “gevestigde kerken” in Nederland begrijp ik eigenlijk niets van die actie Kerkbalans. Er wordt druk geadverteerd in winkelcentra om mensen te bewegen om geld te geven aan een stervend instituut. Ik word er een beetje triest van.

Begrijp me goed: ik hou van de kerk! Het volk van God wat zo goed en zo kwaad als het gaat met God en met elkaar onderweg is. Als christen ben ik trouwens zelf de kerk!

Toch begrijp ik zo’n actie als kerkbalans niet goed. Kerken zijn als instituut van geestelijke ontplooiing irrelevant geworden. Dat blijkt helder uit bijvoorbeeld de palliatieve zorg. Geestelijk werkers moeten vreselijk veel moeite doen om aan verpleegkundigen, artsen en psychologen uit te leggen waarom geestelijke begeleiding belangrijk is. Voor veel van deze mensen is de kerk een achterlijk instituut voor mensen die niet zelfstandig nadenken. Ik reken dat de kerk (en dus ook mezelf) aan. Kennelijk is de kerk van onze dagen er niet in geslaagd om de grootheid van God te vertegenwoordigen maar wordt zij afgeschreven als een stervend, nutteloos geheel.

Gek eigenlijk. Vooral als je beseft dat de kerk geroepen is om het Lichaam van Christus te zijn op aarde. Een lichaam wat beweegt op bevel van het Hoofd (Christus) en een machtige afspiegeling zou mogen zijn van dat lichaam waar Jezus ooit mee op aarde rondwandelde. Een lichaam wat aandacht had voor mensen, mensen genas, mensen in beweging bracht en wat uiteindelijk stierf voor de mensen.

De kerk van onze dagen staat niet bepaald op deze wijze bekend. Tenminste in het Westen. Toen we afgelopen jaar in de Dominicaanse Republiek waren viel me op hoe krachtig en levend de kerk daar is! De kerk is daar een echte vertegenwoordiger van Jezus. Middenin de armoede en de uitzichtloosheid staan krachtige christenen die door hun daden en houding Christus laten zien aan de mensen die Hem nog niet kennen.

Als je daar de straat op gaat met een voorganger en zijn vrouw, verloopt de wandeling erg langzaam. Overal komen mensen hun huizen uit om hen te begroeten. Niet omdat zij zulke geweldige theologen zijn of zoveel boeken hebben geschreven, maar omdat zij Christus op een zeer krachtige manier vertegenwoordigen. Zichtbaar, tastbaar en aanwezig.

Hoe komt het toch dat de kerk in het Westen die rol kwijt is geraakt? Zijn predikanten van hoopgevers vooral auteurs en professoren geworden? Komen zij vaker met hun hoofd op TV dan in de kroegen, de gevangenissen en de bejaardencentra van de stad? Het heeft er vast mee te maken.

Op de website van de actie Kerkbalans staat een link naar de “cursus Kerkbalans” om mensen te trainen om het gedachtegoed uit te dragen en lokaal handen en voeten te geven aan de “geld ophaalactie”. Ik lees er het volgende:

Deze Nieuwe Stijl wordt gekenmerkt door twee speerpunten: Verdiepen en Verbreden. We vragen onze harde kern om MEER bij te dragen (Verdiepen). Daarnaast vragen we mensen die de afgelopen jaren niet meer hebben bijgedragen WEL bij te dragen (Verbreden). Veel mensen die niet langer actief naar de kerk gaan, dragen de kerk wel een warm hart toe, om diverse redenen. Vaak zullen zij daarom wel degelijk bereid zijn om een bijdrage te leveren. Daartoe zullen ze wel weer persoonlijk moeten worden benaderd.

Ik geloof gewoon niet wat ik lees! Mensen benaderen vanuit een financiële motivatie. Is de kerk er voor de mensen of (zoals in dit geval) zijn de mensen er vooral voor de kerk?

Het aantal actieve leden van de meeste parochies en gemeenten neemt af. De inkomsten van Kerkbalans lopen hierdoor gevaar. Om ook in de toekomst financieel draagvlak voor het voortbestaan van kerken in Nederland te garanderen werkt Kerkbalans sinds kort met een nieuwe strategie.

Lees ik dit goed? Ik dacht even dat er stond: “Het aantal actieve leden van de meeste parochies en gemeenten neemt af. De zielen van deze mensen loopt ernstig gevaar….” Maar helaas, de inkomsten van kerkbalans komt in gevaar, for crying out loud!

Gek, maar ik kan hier zo boos om worden. ”Ben ik nu degene die zo slim is, of zijn zij nou zo dom?” (met dank aan een bekende voetbaltrainer). Niemand zal hier toch warm voor gaan lopen?

Wat is er gebeurd met het volk van God wat een vertegenwoordiger zou moeten zijn van die prachtige, kleurrijke, menslievende, gepassioneerde, onuitsprekelijke, creatieve, machtige, onnavolgbare, dynamische, wijze, soevereine, heilige, alwetende en trouwe God?

Lieve Katholieken en PKN-ers. Stop met dit zinloze gebedel om geld en open de deuren van je kerk en van je hart voor de mensen om je heen. Laat zien wie God is door je hele bestaan heen. Je handel en wandel. Laat mensen je mooie kanten en je schaduwzijde zien, maar LEEF intens en vol overgave het leven van Christus. Mensen zullen toestromen en van harte geven aan een kerk die relevant en open durft te zijn. Mensen zijn op zoek naar Christus maar vinden een kerk die om geld bedelt in een winkelstraat!

Als de kerk al bedelt, hoe moet het dan met de mensen die God/Jezus/De Heilige Geest niet kennen??

Goede voornemens

Het hoort er een beetje bij….goede voornemens. Ik heb er zin in, dus een klein lijstje als reminder voor mezelf:

• Meer bewegen. Geen zin in fitnessclub dus ik moet iets anders verzinnen.
• Koken. Ik ben er gek op. Het ontspant en ik geniet ervan. Meer koken dus. Actie: betere pannen kopen. Weekmenu’s? Nah….
• Ik ben tevreden over mijn weekindeling die de laatste maanden goed functioneert. Toch heb ik soms moeite met focussen (bijv. maar één boek tegelijk lezen). Daar ga ik iets aan doen in 2010.
• Een deel van de pelgrimsroute naar Samtiogo de Compostella lopen. Uitzoeken wat en hoe via NL Santiago vereniging en trainen, veel trainen. Dus loopschoenen kopen.
• Vaker met Lilian maar de film/theater/andere leuke dingen.

Twee lijfteksten voor 2010:

• Galaten 2:20 “ikzelf leef niet meer, maar Christus leeft in mij”
• Romeinen 14:8 “Zolang wij leven, leven we voor de Heer; en wanneer wij sterven, sterven we voor de Heer. Dus of we nu leven of sterven, we zijn altijd van de Heer”.

Zegen in 2010!

Onrustig zoeken naar God

Ons leven kenmerkt zich door afwisseling. Hoogtepunten die zich afwisselen met minder geweldige momenten of zelfs dieptepunten. Binnen die stemmingswisselingen in onszelf is daar de ontwikkeling van ons geestelijk leven. Een leven dat we onmogelijk alleen van ons gevoel afhankelijk kunnen maken. Toch past het gevoel er helemaal bij. We zijn immers geschapen als mensen met emoties.

Ons geestelijk leven kent daarom ook ups & downs; soms ervaren we God’s nabijheid heel direct, op andere momenten tasten we in het duister rond. Een goede invulling van gebedstijden kan ons helpen om ons gevoel te overstijgen en zicht te krijgen op de Eeuwige. Toch valt dat niet mee. Het leven van alle dag schreeuwt om aandacht. Afleiding is nooit ver weg en bepaalde taken spoken rond in ons hoofd. Het gevolg is dat we ons leven vaak leiden met een gebrek aan aandacht.

Als ik in een klooster verblijf geniet ik van hele kleine ‘gewone’ dingen. Ik geniet dan met volle teugen van de eenvoudige maar voedzame maaltijden en de heldere, bijna wettische dagindeling die me dwingt om mijn geestelijke luiheid op te geven en me te onderwerpen aan een ritme van gebed.

Ik ben geen kloosterling. Ik heb een gezin en zou dat leven niet willen missen. Toch kan ik best wat elementen uit het kloosterleven gebruiken in het dagelijks leven. Elementen die me helpen om te focussen op datgene wat belangrijk en waardevol is. Me te verliezen in een eeuwenoud ritme. Maar als ik eerlijk ben lukt me dat vaak niet. Mijn studeerkamer is bijvoorbeeld niet bepaald een kloostercel met weinig prikkels. Integendeel. De boeken schreeuwen me tegenmoet evenals de stapel papier. Brieven, uitgeprinte emails en andere zaken gapen me aan vanuit elke hoek in de kamer.

Ik kocht vandaag het nieuwe boek van Suzanne van der Schot, een Amsterdamse dertiger die een jaar lang in een klooster in Parijs verbleef maar daar toch niet paste. In haar nieuwe boek zoekt ze naar ritme in haar nieuwe leven als onderwijzeres. Een mooi boek, hoewel ik haar geestelijke kijk op de dingen niet altijd herken en daar soms zelfs heel ver vandaan sta. Maar ze heeft lef. Ze schrijft goed en helder en verwoord haar zoeken en haar twijfel op een wijze die ik erg sympathiek ben gaan vinden.

De noodzaak van een levensregel en balans dringt zich weer aan me op. De onrust moet soms uit het lijf maar hoort ook een beetje bij me. Ik ben een zoeker en voel me verwant met zoekers. Veel meer dan met mensen die goedkope antwoorden hebben. Ik heb te vaak gezien dat deze antwoorden vooral als een mantra dienden die na verloop van jaren hun zeggingskracht verloren. Het was meer een verbale façade waarachter men schuilging.

Voor mij geen goedkope antwoorden maar worstelen met mezelf in het licht van God’s aanwezigheid. Ik klink melancholisch. Wat wil je…maandagmiddag in november…

Het vijandbeeld van ds De Heer

Dominee De Heer, predikant van de Gereformeerde Gemeente in Middelburg, heeft een boek geschreven over de evangelische beweging en laat zich daar kritisch uit over bepaalde zaken. Nou zal ik zelf de laatste zijn om niet kritisch naar binnen te kijken, maar dat is nou juist het element wat ik mis bij De Heer. Hij is helemaal niet kritisch naar zijn kerkgenootschap wat sterk sektarische trekjes heeft (geen officiële contacten met andere kerkgenootschappen, het scheppen van een vijandbeeld van andere gelovigen, aparte kledingcode die vooral is gebaseerd op eigen gemaakte regels en niet op God’s Woord).

De Heer kent de evangelische wereld vooral uit de literatuur en uit de krant (het RD!) en oh ja, hij is een keer op een EO familiedag geweest. Ik herken de manier van schrijven als geen ander. Negentien jaar van mijn leven was ik lid van de Gereformeerde Gemeente en het kostte jaren om de verworden theologie uit mijn botten te krijgen en onbevangen naar God’s woord te luisteren.

Jarenlang worstelde ik met de “vijf punten van Calvijn” die diep geworteld zitten in de theologie van de Gereformeerde Gemeente. Predikanten die opgeleid worden binnen dit kerkgenootschap hebben een eigen besloten opleiding waardoor ze jarenlang worden volgepompt met een zeer eenzijdige theologie. Andere stromingen en opvattingen komen nauwelijks aan de orde terwijl de studie van de grondtalen een zeer lage plaats inneemt. Alles is inmiddels al eens goed doorvorst?

Read more

Geestelijke verveling

Gisteren las ik een interview met Eugene Peterson wat me erg raakte. Peterson heeft me met zijn boeken en visie op het predikantschap (nogal een radicale visie) erg geholpen toen ik drie maanden voorganger was. Peterson is faliekant tegen voorgangers die manager zijn. Hij noemt ze lui en verveeld omdat ze hun oorspronkelijke roeping verlaten hebben. Voorganger zijn is een traag beroep. Langdurig en diep investeren (jaren) in mensen voordat verandering zichtbaar is.

Van Frans Horsthuis leerde ik dat voorgangers moeten leren om echt voor te gaan in de dingen van het Koninkrijk. Zelf het goede nieuws worden door een aan Christus toegewijd leven te leiden wat toch wat haaks staat op de jachtige cultuur. Ga er maar aanstaan!

Read more

Another world is possible videoreactie