In de comments van mijn vorige post linkte Mark-Jan naar een filmpje van een lang interview in het programma “30 hoog” waar Arie wordt bevraagd op wat hij gelooft door presentator Frénk van der Linden. Een diepte-interview. Met recht.
Wat ik Arie daar hoor zeggen doen mijn nekharen stijf overeind staan. “Jezus is EEN weg in plaats van DE weg” is natuurlijk een enorme aantasting van de woorden van Jezus. Ook het min of meer gelijkstellen van Allah aan YHWH gaat me veel te ver. En Jezus is voor Arie al lang niet meer de enige weg tot behoud.
Dat is nogal schokkend! Wat mij betreft had de EO Arie al in een veel eerder stadium kunnen verwijderen. Maar de EO is erg pluriform geworden en zijn de kopstukken van de EO mensen die ver afstaan van de doelstellingen van de oprichters van de EO. Dan neem je een risico. Natuurlijk besef ik dat Arie en Andries niet representatief zijn voor de HELE EO, maar toch, ze bepalen wel het gezicht van deze omroep. Dat de EO Arie al eerder de laan uit had kunnen sturen blijkt ook uit mijn vorige post. Arie is misschien minder veranderd dan de EO.
Bekijk hier het interview.
12 Reacties
Hi Jan
Ik sta heel erg te kijken van je blog. Waarom is dit schokkend? Ik wil je niet veroordelen maar wel stevig van mening verschillen: Je denkt nog zo in hokjes. Je stukje getuigd van een behoorlijk christendom mentaliteit waarbij er zuivere instituten moeten zijn, in dit geval de EO. Is het zo moeilijk om aan te nemen dat Arie een zoeker is, die vragen stelt bij zijn opvoeding en tradities. Dit is gewoon een open gesprek tussen twee mensen, geen gesprek met DE eo.
Ik vind dit niet schokkend maar een veel voorkomende mening die ik veel tegenkom. Natuurlijk ben ik het er niet mee eens en zou ik dolgraag een paar avonden met Arie willen bomen over de weg, de waarheid en het leven. Voor mij is Jezus wel degelijk DE weg.
De doelstellingen van de EO van vroeger zijn achterhaald en ik zeg: Goddank. Probeer hier de kansen van te zien! Dit levert gesprekken op, de oude manier niet. Ik heb zelf jarenlang voor EO nazorg gewerkt. Het ene frustrerende telefoontje na het andere. Iedereen(!) knapte af op de bolwerken van Feike ter Velde. Er was nooit een gesprek, tenzij ik liet doorschemeren dat er hele andere manieren van christenzijn bestaan.
Ik zou je willen uitdagen om je bastion van zekerheden te verlaten. Ik heb dit programma een tijdje geleden met veel genoegen zitten lezen. Prima gesprek. Jezus, missie en het koninkrijk vervallen hierdoor echt niet in duigen. Je moet alleen loslaten dat er in deze tijd geen plaats meer is voor EO oude stijl, hooguit om te preken voor eigen parochie.
Ik ben benieuwd naar je reactie!
Groetjes
Johan
Hoi Johan,
Je reactie stoort me helemaal niet.
Waarom vind je dat ik in hokjes denk? Omdat het me schokt dat Arie belangrijk bijbels onderwijs heeft verlaten?
Arie is een belangrijk boegbeeld binnen de EO. Wat zo iemand zegt en denkt zal mensen beïnvloeden, dat is normaal. Ik schrik best van de vrijzinnige opvattingen van Arie. Dat heeft natuurlijk ook veel met mezelf te maken. Ik denk behoorlijk zwart-wit, maar is dat verboden?
Je zoeken naar een dialoog is zeker de beste weg. En ja, misschien ben ik blijven hangen in de Johan Frinsel tijd van de EO (maar goed, hij bezoekt dan ook onze gemeente!).
Wat ik wel zie ontstaan is een soort populaire variant van het evangelie waar het eigenlijk niet zo veel doet waar je voor staat maar vooral waar je aan twijfelt. Als je wél keuzes maakt word je door veel mensen gezien als een traditionalist met weinig toekomstperspectief. Dat is niet helemaal fair.
Voor wat zou ik de zekerheid van Christus dan moeten verruilen? Voor het algemeen betwijfelt geloof?
@Jan,
Ik heb het bewuste filmpje niet gezien, maar ben het met Johan eens dat je reactie getuigt van hokjesdenken.
Ik hoop van harte dat de Kerk anno 2009 meer inclusief wordt (belong, behave, believe), en dan horen zoekers als Arie (maar ook bv Martin Simek of Maarten v Rossum) er ook bij. Natuurlijk zijn we het niet altijd met elkaar eens, maar `what the heck?’. De confrontatie en persoonlijke contact met andersdenkenden is wel heel verrijkend voor je geloof. Zo hadden wij nog niet zo lang geleden bij een vriendin thuis een interessante ontmoeting tussen `flexibel gelovigen’ en `ongelovige zoekers’ georganiseerd (of hoe je dat ook wilt noemen).
De EO laat de afgelopen tijd duidelijk zien, door de invulling van programma’s en keuze van presentatoren, dat ze die koers willen varen. Het verbaasd me dan ook des te meer hoe krampachtig men dan weer reageert op de recente uitingen van Andries en Arie.
Wat Johan (en met hem vele anderen) volgens mij voorstaat is niet een `algemeen betwijfelt geloof’, maar een meer inclusieve benadering. De huidige generatie dertigers en twintigers is niet bang om te leven met verschillen en zoekt meer naar wat we gemeenschappelijk hebben. Wij zijn de eerste generatie die echt in het postmodernisme is opgegroeid, wat inhoudt dat we gewend zijn en in staat zijn om te leven met discrepanties. De meest huidige leiders zijn van nog van een andere generatie (of denken nog op dezelfde manier). Zij zijn gericht op consensus en eenduidigheid.
Dat is, naar mijn overtuiging, de kern van de recente conflicten: inclusie t.o. exclusie. Dat verklaart ook de nederige houding van mensen als Andries en Arie: zij willen niet polariseren, zij hebben eigenlijk in eerste instantie gewoon niet in de gaten hoe bedreigend hun uitlatingen zijn voor anderen, en hebben dan oprecht spijt als blijkt dat ze andersdenkenden hebben gekwetst.
@relirel: goede uitleg, dank je. Maar dat van die hokjes is me nog steeds niet duidelijk. Kun je niet van harte de leer van de Bijbel aanhangen dat Jezus DE weg is ipv EEn weg en tegelijkertijd inclusief denken? Ik zie daar niet persé een discrepantie in.
Wat je punt over consensus en eenduidigheid betreft: glashelder. Daar heb je een punt.
VB.
Ik geloof zelf dat het verhaal van OT en NT het ware verhaal is over God, mensen en wereld. Voor mij is de roeping van Abraham en Israel: dit is de weg die god gaat, via israel. Deze weg heeft zijn climax in Christus en zijn leven weer in zijn dood en opstanding. Daardoor is Jezus DE weg en ook na te volgen.
Veel modernistisch denkende mensen redeneren vanuit propositionele waarheden: de waarheid van de bijbel is DE universele waarheid. Zelfs de liberale theologie probeerde de waarheid van de bijbel en die van wetenschap te correleren. Fundamentalisme en liberalisme zijn flipsites of the coin.
In deze postmoderne en postindustriele tijd is het mogelijk om in 1 organisatie verschillende ideeen te hebben en toch beter functioneren dan het oude concept. DE weg en EEN (maar trouw gevolgd, zoals arie doet) liggen zeer dicht bij elkaar. Je kunt zelfs beter leven met iemand die zegt: JEzus is een weg maar daarnaar leeft dan iemand die zegt: Jezus is DE weg maar daar niet naar leeft zoals velen in de orthodoxie.
Daarom is de begrenzing van ortodoxie (een belijdenis) er een die niet meer werkt. Niet voor de EO en ook niet voor de kerk. Ik durf zelfs te stellen dat deze begrenzingsmentaliteit een van de oorzaken zijn van de crisis waar we nu in zitten.
Zou je er je gedachten nog eens over willen laten gaan?
Leuke discussie BTW
De vraag is wat mij betreft dus niet of Arie wel recht in de leer is, de vraag is of je het persé met hem eens moet zijn om samen met hem op weg te kunnen.
Ik vind in dit verband de volgende vier termen, zoals ook door Phyllis Tickle gebruikt in `the great emergence’, erg verhelderend:
Orthodoxie, Orthopraxie, Orthonomie, Theonomie.
http://nextreformation.missionaltribe.org/2009/01/12/the-great-emergence/
Ik geef gehoor aan de oproep van Johan:
http://relirel.wordpress.com/2009/03/05/inclusief-of-exclusief/
@Johan: ik moet denken aan de gelijkenis uit Matteüs 13 vers 30. Is dat een beetje waar je op doelt?
Naast het feit dat Jezus zegt dat hij DE weg is zegt Hij ook dat Hij DE waarheid en HET leven is.
Mee eens dat de orthopraxie niet mag ontbreken, maar voor mij is dat inherent aan het schriftwoord. “Wie mijn woorden hoort en ze doet…”
Echte orthodoxie zal ook echte orthopraxie tot gevolg hebben.
Daarnaast ken ik Arie onvoldoende om te beoordelen of hij DE weg trouw volgt. Ik kan hem dus makkelijker beoordelen op zijn uitleg van de schrift. Die blijkt nogal vrijzinnig te zijn.
Ik vraag me af of een belijdenis een begrenzing van de orthodoxie is. Ik begrijp wat je daarmee bedoelt, maar ik zou het meer willen omschrijven als wortel van de orthodoxie.
Zie hd 2: “En zij bleven volharden bij het onderwijs der apostelen en de gemeenschap, het breken van het brood en de gebeden”.
Waarom zou het een probleem zijn om dat onderwijs van de apostelen als uitgangspunt te nemen? Ik zie dat niet persé als vloek. Ik zie Paulus trouwens ook vaak begrenzen. Dit is de leer en anders niet. De rest is dwaalleer. De apostolische overlevering is voor hem heel belangrijk.
@Relirel: Bedankt voor je link naar dat artikel. Ik zal het asap lezen. Klinkt in ieder geval uitdagend!
orthodoxie kan niet zonder orthopraxie, inderdaad. wanneer je echter orthodoxie als uitgangspunt neemt heeft dat zowel een voordeel als een nadeel: voordeel is dat je snel en adequaat kunt oordelen of iemand OK is (recht in de leer), nadeel is dat dat helemaal niets zegt over of iemand daar ook naar leeft. Orthopraxie is minder duidelijk te meten, maar de bijbel geeft inderdaad aan dat het wel bepalend is voor de waarde van de orthodoxie (doe je ook wat je zegt?).
Maar er speelt nog iets anders: orthonomie en theonomie. Dat wil zeggen: is de juiste norm wel objectief en concreet vast te stellen ofwel is er ook ruimte voor schoonheid? Dat is een mooie in deze kwestie: kan iets ook juist zijn omdat het mooi is? Kan ik mij verwonderen om wie iemand is of wat hij doet omdat ik daar de schoonheid van inzie (ook al strookt het misschien niet helemaal met mijn eigen normen)? Kan iets ook juist zijn omdat iemands intenties goed zijn? Dat is een heel andere benadering die wel eens tot verrassende conclusies zou kunnen leiden.
Zo heb ik bijvoorbeeld deze week met kramp in de maag naar de film `the wrestler’ gekeken. Wat daar allemaal getoont wordt in die film is gewoon te gruwelijk voor woorden, maar tegelijk raakt het je diep in de ziel. Waarom? Omdat de karakters in de film zo echt zijn, zo mooi. Ik zou het geen `redeeming’ movie willen noemen, maar toch heeft de film mij dichter bij God en dichter bij bepaalde mensen gebracht (die ik eerder niet zo snel in mijn hart zou sluiten). Dat is theonomie, volgens mij…
Zeer interessante discussie!
De opmerking dat “echte orthodoxie leidt tot echte orthopraxie” klinkt logisch maar is het niet.
Ten eerste, wat is orthodoxie? Kunnen we in een Nederlands evangelische sub sub cultuur wel bepalen wat de rechte leer is. Toen ik mezelf echt evangelicaal noemde dacht ik alles precies op een rijtje te hebben. Maar in retrospect ervaar ik veel gaten in mijn kennis en ervaring. Ook ontdekik veel meer “waarheid” in stromingen die ik vroeger zag als minder waar of zelfs gevaarlijk. Vooral inzichten in moderne theologie geven mij een veel diepere kijk op God, Jezus en de bijbel.
Je laat het woord “vrijzinnig” vallen, maar ik denk dat het niet geheel terecht is. Vrijzinnigen zijn als als stroming opgekomen in de 19e en verzetten zich tegen kerkelijke dogma’s en een vrije vorm van denken wat resulteert in een soort “religieus humanisme”. Misschien heeft de mening van Arie Boomsma iets weg van vrijzinnigheid, maar het is ook gewoon de openheid van een mens in een zeer open-source maatschappij. Ik denk dat veel meer “orthodoxen” in hun hart twijfelen aan hun “kathedraal van zeker weten” maar daar omwille van hun groep of positie niet aan toe durven geven.
In een postmoderne tijd is het moeilijk autoriteit of waarheid te ontleden aan grote verhalen. (het gaat dan niet om een geloofsmatig beleden verhaal zoals de bijbel) maar om rationele systemen. Ik geloof dat de huidige “othodoxie” van welke kleur dan ook vaak meer modernistische bolwerken zijn dan bijbelse belijdenissen.
Arie’s verhaal is geen representatie van wie dan ook, maar zijn eigen verhaal. Zo zit de media en ook de EO al lang in elkaar. In de tijd van Feike werd er een algemeen tijdloze waarheid verkondigd. Dit tijd is gelukkig voorbij.
Een beetje laat ontdek ik deze discussie (er zijn er zoveel de laatste weken)… en hij bevreemt me wat. Jezus’ woorden dat hijzelf de weg, de waarheid en het leven is, laten juist zien dat het niet gaat om orhtodoxie. Niet een leer over Jezus of een leer omtrent God is de weg, de waarheid of het leven, maar de levende gestalte van Jezus zelf. Waarheid is dus de waarachtig levende mens Jezus. Dan begrijpen we ook Jezus’ woorden: ‘een ieder die mijn woorden hoort… en ze doet, is een wijs man’. Heel veel orthodoxie leidt juist niet tot orthopraxie (helaas), dat was precies waar Jezus bij zijn tijdgenoten tegenaan liep. Je zou kunnen zeggen: de enige vorm van orhtodoxie is de navolging… en die gaat over het leven en niet over inzichten en waarheden.
Nou ja, tot zover mijn bijdrage.
Boele
@Boele: De waarheid is inderdaad een Persoon. Mooie zin: de enige vorm van orthodoxie is de navolging….
Prachtig!
Kort maar heel diep. Thnx!