Afgelopen week werd ik erg blij van een artikel uit het Nederlands Dagblad. Dominee Jeroen Jeroense uit Elst breekt in zijn zojuist verschenen pamflet “de kerk als klooster” een lans voor een meer op Christus gerichte levensstijl.
Allereerst is het daarvoor nodig om de mythe van de volkskerk te ontzenuwen. Dat luchtkasteel heeft maar kort bestaan, namelijk in de jaren van opbouw net na de tweede wereldoorlog. Met de komst van de 60-er jaren van de vorige eeuw begon de leegloop en volgens Jeroense is dat helemaal geen probleem.
De kerk is in zijn beleving nooit een volkskerk-model geweest. Het merendeel van het volk was slechts zijdelings kerkelijk betrokken terwijl maar zo’n 10% echt actief was in de christelijke gemeenschap.
Radicale woorden voor een predikant van een volkskerk pur sang: de PKN. Het pamflet wat een dag na bestelling al in de bus lag is een prettig ogend magazine met veel aandacht voor een brede beleving van Christus in het leven van christenen. Niet alleen op zondag maar een goede mix van onderwijs, ervaren, eten en beleven. Ik ben oprecht verrast. Vooral omdat ik van de bewuste dominee met de betoverende naam Jeroen Jeroense nog niet eerder heb gehoord.
Hij schrijft bijzonder helder:
“De kerk moet radicaal afscheid nemen van de volkskerkgedachte. We zullen op zoek moeten gaan naar een andere gestalte van de kerk. Het is niet zinvol nog langer te streven naar een groot en machtig bolwerk. Je kunt beter werken aan kleine gemeenschappen, die zich willen richten op verdieping en intensivering van de eigen spiritualiteit. Ik verwacht meer van een grondhouding die zich kenmerkt door een gedreven nieuwsgierigheid naar religieuze kennis en ervaring, dan een houding die zich richt op het restaureren van een volkskerk. Het gaat om een beleefde gretigheid in het zoeken naar een ontmoeting met het goddelijke. Daar ligt de kern van geloof en kerkgemeenschap. Niet in het overeind houden van een museum”
Jeroense is mijn held! Wat een visie en wat een lef. Met een klein gezelschap uit onze eigen gemeente zijn we min of meer op zoek naar datgene wat Jeroense hier beschrijft. Jeroense verwoord ons idee van kerk en gemeenschap.
Ik ben net begonnen met lezen maar het eerste hoofdstuk belooft heel wat. In dit pamflet bekijkt Jeroense een plattegrond en bekijkt wat er zoal “te doen” is binnen een klooster en probeert al deze zaken (vieren, gastvrijheid, ontspanning, gebed, studie etc.) toe te passen op de kerk van morgen. Ik ben erg benieuwd wat er uit komt. Als kloosterliefhebber herken ik de woorden uit de inleiding meteen:
“Wie eenmaal de poort achter zich heeft dichtgeslagen, laat zijn leven bepalen door het ritme van het kloosterleven. De vieringen en maaltijden vormen het kader van de dag. Geen drukke agenda die het leven dicteert, maar de geregelde orde van de getijden. Als bezoeker laat je je meenemen door de structuur van de abdij en dat schept ruimte voor de geest. Allerlei keuzes die in het ‘gewone’ leven moeten worden gemaakt, zijn reeds besloten. Hoe laat je opstaat en de nachtrust opzoekt, wanneer je de maaltijd tot je neemt en wat er op tafel wordt gezet, het is al beslist. Energie die normaal besteed wordt aan duizend en één belangrijke en onbelangrijke keuzes kan nu op een andere manier worden ingezet. Namelijk: luisteren”.
Fraai. Er is zeker behoefte aan een meer monastieke levensregelmaat buiten de kloostermuren maar binnen de christelijke gemeenschap. Ik ben benieuwd naar de rest van het pamflet.
15 Reacties
Hoi Jan, ik had januari vorig jaar al eens contact met Jeroen Jeroense over dit thema, n.a.v. een blogje dat ik daarover schreef ‘Kerk als klooster’. Ik heb daarbij ook een artikel van hem gepubliceerd.
Ik zou graag met jou en anderen hierover eens verder denken. Afgelopen november schreef ik er ook nog over in mijn serie over ‘beelden van de kerk’ (deel 4: Kerk als ontmoetingshuis’. Waar vinden we een begin?
Graag ook jouw gedachten daarover.
Boele
Kan ik al toetreden? Lijkt me heerlijk. Maareeeh… vóóral ook die gastvrijheid. Want als we nu een beetje voortmaken met de verkondiging van het komende Koninkrijk… En jah, daar zijn de ouderwetse kloostermuren ben ik bang een flinke hindernis voor. Toch? Dus moeten de poorten juist níet achter ons dichtvallen. En misschien is het zelfs beter als we tussen de vaste structuur door een gaatje vinden om toch de wereld in te gaan…
Is een soort ‘evangelisatiehonk’ niet iets? Een thuisbasis voor zendelingen, die daar kunnen bijleren en bijtanken om vervolgens weer de wereld rond te reizen. Half jaar bijtanken, twee jaar de wereld in. En in die twee jaar kunnen in dat ‘uitrustkamertje’ 4 andere zendelingen/zendingsparen bijtanken en bijleren… Enneeeh, tijdens het bijtanken kunnen ze bezoekers vertellen over wat ze meegemaakt hebben. Een stukje verwerking voor hen, leerzaam voor de bezoeker, en het stimuleert misschien tot sponsoring… Oh Jan, ik raak helemaal op dreef… Ik ga maar eens rondkijken voor een locatie. Zal zoiets nou haalbaar zijn in deze tijd??? Of zal het bij dromen blijven?
@Boele: Jij hebt zoiets al eens ondernomen toch? Wat dat betreft ben je al een stukje verder!
Het boek wat ik nu lees (New Monasticism) laat helder zien dat mensen gewoon zijn begonnen met het leven volgens de Bergrede. De samen-samenleving kwam daar als vanzelf uit. Heel fraai om te zien. Zo las ik over de Bruderhof communities. Voor mij onbekend maar best boeiend.
Ik zal je links even lezen. Ben benieuwd naar je ideeën.
@Suzanne: haha, leuk dat je enthousiast bent! Ik zou zeggen lees twee boeken en je beseft dat dit niet “maakbaar” is maar ontstaat als mensen enthousiast Jezus gaan navolgen:
• Shane Claiborne – The Irresistible Revolution
• New Monasticism – Jonathan Wilson-Hartgrove
Ik denk dat je dit ook leuk vindt om te lezen!
U2 komt naar Amsterdam
Uitgegeven: 9 maart 2009 10:14
Laatst gewijzigd: 9 maart 2009 10:24
DUBLIN – U2 komt naar Nederland voor een stadionshow. De band heeft maandag op zijn website de veertien steden bekendgemaakt waar deze zomer optredens plaatsvinden.
U2 begint de 360 tournee 20 juni in Barcelona en gaat onder meer naar Parijs, Berlijn en Londen. De Arena in Amsterdam krijgt 20 juli bezoek van de Ierse band.
De band sluit het Europese gedeelte van de toer 22 augustus af in de Britse stad Cardiff. Vanaf 12 september volgen shows in Noord-Amerika, te beginnen met Chicago.
Voorverkoop
De Ieren sluiten de tournee op 28 oktober af in Vancouver. De voorverkoop voor het concert in Amsterdam begint zaterdag 14 maart.
@Hanne: een beetje off-topic, maar vooruit…
Als je me op Twitter zou volgen had je kunnen zien dat ik vanmorgen om 9 uur de U2.com website scherp in de gaten hield.
Het zullen waarschijnlijk meer concerten worden, maar zo gaat dat. Ik doe een poging om ook naar Wembley te gaan met een vriend die in Engeland woont.
Nu weer ON-topic please
Een sympathiek artikel. Maar toch heb ik ergens het gevoel dat het weer ‘kom naar ons’ is ipv ‘wij de wereld in’. Hoewel ik er graag kom als gast, krijg ik bij kloosters en leefgemeenschappen toch snel het idee van ‘je onttrekken aan de boze buitenwereld en je opsluiten in je eigen veilige subcultuur’.
@Daniel: dat idee is niet gebaseerd op de visie van kloosterlingen. Zij staan juist middenin de wereld maar leven volgens een ander ritme; het ritme van gebed voor een wereld die vaak niet in staat is om te bidden.
Christelijke gemeenschappen zouden een magneet kunnen zijn maar ook een plaats waar de mens van vandaag kan thuiskomen in rust, orde en hartelijkheid.
Maar ‘t is dan toch: kom naar ons. En staan ze nu echt midden in de wereld? Begrijp me niet verkeerd: ik voel dezelfde aantrekkingskracht en vind de kloosterlingen die ik ken zeer sympathieke mensen, maar of ze nu met beide benen in de wereld staan en die wereld bereiken…
Wat we moeten leren als postmoderne of halfseculiere christenen is het bouwen van een persoonlijke kluis. Een klooster binnen in ons: geconcentreerd leven. Ik vind het zelf een lastige klus, maar eeuwenoude geestelijke disciplines helpen hier bij. Zo halen we het klooster naar binnen en stappen we zelf naar buiten…
Kijk eens op flutter.nl
@Jan; Jan, kan ik dan een cursus Engels bij je volgen? Mijn ervaring met engelstalige boeken is dat ik de draad compleet kwijt raak…
Maar ik besef wel dat het niet maakbaar is hoor, ik denk alleen wel dat het makkelijker ontstaat in een ‘communitie’ dan wanneer iedereen apart woont en werkt. Als eenling blijf je gewoon kwetsbaar in deze wereld. Alleen al omdat je dan zelf scherp moet zijn op je zwakke plekken. Maar goed, wie weet wat het leven brengt. De Geest is gelukkig nooit ver weg.
Het artikel in het ND is wel aansprekend, maar de kanttekening die het ND er bij maakt ook: in hoeverre moet de wijn worden aangelengd?
Jeroen Jeroense zegt ook zelf dat de mensen zélf de verantwoordelijkheid hebben om bij ‘de kloosterpoort aan te kloppen’. Het grote gebouw met de glazen pui – mooi, maar zo erg niet-emergent!
Dit ondanks mijn grote liefde voor het kloosterleven, want die is bekend. Het geschetste beeld van een groot gebouw met allerlei activiteiten vind ik wél heel postmodern, maar dan weer niet getuigen van veel rust…
@Suzanne: geen Engels? Ja, dat is lastig. Gemeenschap is zeker van belang voor christenen. Alleen is maar alleen.
@Els: Ik kom die kanttekening niet tegen in het ND artikel, lees ik het niet goed? En of het wel of niet emergent is lijkt me niet persé van belang. De vraag is of het gebouw centraal staat of de gemeenschap. Ik denk het laatste en dat denkt Jeroen ook getuige zijn pamflet.
@Daniel: wanneer sta je dan met beide benen in de wereld? M.a.w. wat is het criterium? Mijn geestelijk vader Frans Horsthuis kent Andries Knevel niet eens en staat wat dat betreft niet in de wereld, maar dat heeft nou juist zo’n aantrekkingskracht op mij. Dat anders durven zijn zonder je te bekommeren om wat mensen van je vinden!
@ Jan: maar als ik mij niet vergis, trok Frans Horsthuis de wijde wereld in en ontmoette daar allerlei mensen. Dat vind ik dus een andere beweging, minder veilig. Wat betreft dat anders durven zijn ben ik het overigens helemaal met je eens!
@ Niels: mooi gesproken! heel nodig, maar wel heel lastig in de praktijk. Ik ga je site checken!
Hier heeft de wereld lang op moeten wachten: de volgende nonsens van Jeroense.
Een pamflet zonder inhoud en niveau, een samenstelling van vakantieverhalen en
slecht gerechercheerd kerk/kloostergeschiedenis. Jammer van de tijd, die Jeroense
niet in het pastoraat van zijn wijk investeert , zoals zijn collega’s, maar in deze puberale
zelfbewieroking . Verhalen van Jeroense, foto’s van Jeroense en een visie zonder vernieuwing
van Jeroense.
@Jossi… Ik vind je beschrijving niet echt getuigen van beargumenteerde kritiek alhoewel ik je formulering spitsvondig vind of moet ik zeggen een hoog ‘vakantieverhalen’gehalte. Wat is je inhoudelijke moeite?! Ik hoor meer dan graag!