Momenteel lees ik het eind maart te verschijnen boek: “Ploeteren & Pionieren”. Een zeer praktisch en hoopvol geschreven boekje wat op zoek gaat naar het echte leven met Jezus. De auteurs, Martijn Vellekoop en Nico-Dirk van Loo, begeven zich al jaren aan de rand van de kerk en doen hun best om authentieke navolgers van Christus te zijn. Dat doen ze met vallen en opstaan (denk ik).

Ploeteren & Pionieren is een zeer leesbaar boek wat voor mij de hartenklop van een generatie zoekers vertegenwoordigt. Het is vol vuur geschreven en leest als een trein. De hoofdstukken worden onderbroken door de verhalen van vijf pioniers die op hun eigen wijze, binnen hun eigen karakter en mogelijkheden hartelijk op zoek zijn gegaan naar echte navolging. Ook het verhaal van het ontstaan van de gebedswinkel in Woerden staat erin, net als de verhalen van Steven en Ninet Vlaardingerbroek, Boele en Heleen Ytsma, Daniel en Tanja de Wolf en Johan en Marlies ter Beek. Verhalen van bevlogen mensen die allemaal verschillende stappen hebben gezet als gevolg van de oproep van Jezus om Hem na te volgen. Heel bijzonder om te lezen.

De verhalen geven een extra kleur aan het boek, want hoewel het niet een diepgaand theologisch manifest is, wordt er toch afgerekend met het denken over bepaalde vast-gevormde ideeën. Ik noem er eentje die me opviel: de brede en de smalle weg waar Jezus in Mattheüs 7 (en Lucas 13) over zegt: “Gaat in door de enge poort, want wijd is [de poort] en breed de weg, die tot het verderf leidt, en velen zijn er, die daardoor ingaan; want eng is de poort, en smal de weg, die ten leven leidt, en weinigen zijn er, die hem vinden”.

Marijn en Nico-Dirk schrijven daar het volgende over:

Dit is een van de meest bekende en geliefde beelden uit de Bijbel. Er is een bijzonder populair schilderij van gemaakt: aan de linkerkant nodigt een brede poort de wandelaar en biedt een doorkijk naar een brede weg vol wereldse geneugten, maar die weg leidt tot een hete hel. Aan de rechterkant een zwartgerokte prediker die met grote armgebaren en opgeheven vinger nodigt tot een smalle poort, met daarachter een smal pad langs het kruis. Het smalle pad voert de wandelaar naar een hemel met gouden straten.

Dit beeld schept een tweedeling in Gods schepping: een scheiding tussen maandag en zondag, de wereld en de kerk, de hel en de hemel. Het beeld motiveert mensen om zich af te keren van de wereld en zichzelf op te sluiten in een kerkcultuur, samen wandelend naar de stad met gouden straten; ver weg van alle aardse vuiligheid. Het schept een theologische rechtvaardiging voor een cultuur van afscheiding en een psychologie van hoogmoed.

Maar als je de Bergrede leest, vind je alleen een oproep het goede te doen: ‘Behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen. Dat is het hart van de Wet en de Profeten.’ En meteen daarop volgt de tekst over de smalle en de brede poort. Wij willen de gebruikelijke uitleg ter discussie stellen: de Bergrede en het gebed van Jezus duiden op alles behalve een christelijke cultuur van afscheiding. Integendeel, ze duiden op een cultuur van hartelijke deelname aan de maatschappij.

Deze tekst wil alleen aangeven dat de lessen van de Bergrede niet eenvoudig zijn. De Bergrede schetst een leven dat tegen het gebruikelijke ingaat: de Joden uit die tijd zagen hun nationalistische verlangens doorkruist en wij onze smalle christelijke subcultuur. De bergrede schetst het leven van een Koninkrijk waar Jezus Heer is.

Jezus is Heer van héél de wereld, niet alleen van de weg van waar de zwartgerokte prediker aan staat. De pioniers in dit boek accepteren de scheiding tussen de brede en de smalle weg niet meer, omdat ze geloven dat Jezus op aarde kwam om een nieuw Koninkrijk te vestigen. Ze zien Jezus als profeet van dit Koninkrijk: het vleesgeworden Woord dat woont op de hoek van de straat, dat omgaat met criminelen en hoeren en af en toe aan de bar hangt.

Een prikkelende gedachte. Wie is er niet grootgebracht met het welbekende schilderij? En inderdaad…laat dit schilderij nou zien wat Jezus werkelijk bedoelt? Het wordt dus tijd dat dit schilderij wordt herzien. Een officiële remake. Hoe zou dat eruit zien? Wie durft?