Geestelijke verveling

Gisteren las ik een interview met Eugene Peterson wat me erg raakte. Peterson heeft me met zijn boeken en visie op het predikantschap (nogal een radicale visie) erg geholpen toen ik drie maanden voorganger was. Peterson is faliekant tegen voorgangers die manager zijn. Hij noemt ze lui en verveeld omdat ze hun oorspronkelijke roeping verlaten hebben. Voorganger zijn is een traag beroep. Langdurig en diep investeren (jaren) in mensen voordat verandering zichtbaar is.

Van Frans Horsthuis leerde ik dat voorgangers moeten leren om echt voor te gaan in de dingen van het Koninkrijk. Zelf het goede nieuws worden door een aan Christus toegewijd leven te leiden wat toch wat haaks staat op de jachtige cultuur. Ga er maar aanstaan!


De focus binnen de vernieuwingsbeweging in de kerk ligt soms ten onrechte op de vorm. Lange tijd moesten diensten ’seeker sensitive’ zijn en werd er alles aan gedaan om de oubollige sfeer van een kerkdienst om te pimpen tot een heerlijk praise & worship event waarbij het gevoel van de bezoeker centraal stond. Inmiddels merk ik dat velen weer zoeken naar de eenvoudige rust en stilte van een kerkdienst. Een dienst die compleet anders is dan de jachtige en drukke wereld om ons heen. Eenvoudige gebedenboeken vinden weer hun weg naar de gelovigen. Liturgie mag weer en ook een liturgisch gewaad of een meer liturgische setting helpt mensen om het sacrale karakter van de ontmoeting met God in vormen uit te drukken. Dit in tegenstelling tot de vaak profane sporthal diensten die jarenlang de boventoon voerden en die niet onder deden voor een concert van Borsato.

De kerk mag weer kerk zijn. Anders dan de wereld. Ik hoop van harte dat we dat in de evangelische wereld ook weer gaan beleven. De vorm blijkt dus niet zozeer een struikelblok te zijn. Waar ik me meer zorgen om maak is de verveeldheid onder christenen. Veel christenen hebben door gebrek aan (bijbel)studie een eigenaardig beeld van God gekregen. Een God die er vooral voor hen is. Lijden kent geen plaats meer evenals navolging en zelfverloochening. Volgens mij voluit bijbelse begrippen. Als mensen ziek worden of andere tegenslag te verduren krijgen is het hun geloof wat ze als eerste betwijfelen. Is God wel goed? Houdt Hij wel van me?

Ik begrijp al deze vragen natuurlijk heel goed maar keer op keer kom ik weer tot de conclusie dat het Godsbeeld van de pastorant veel meer cultureel dan bijbels gekleurd is. Dat raakt me. Aan ons de taak om mensen van harte te helpen om de God van de bijbel te zoeken en te vinden. Een pittige maar prachtige taak voor kerkelijk werkers.

Ook binnen de emerging church beweging kom ik veel drang tot vernieuwing tegen. Helaas gaat het daar vooral vaak om de vorm van de dienst en ‘hoe we de dingen doen’ en niet altijd om een totale vernieuwing van ons denken en ons hart. Geen wonder dat christenen verveeld zijn. Ze hebben niet geleerd om karakter op te bouwen in hun geestelijk leven. Bij de minste of geringste zijwind vallen mensen terug. Veel makkelijker is het om je uit te strekken naar allerlei spectaculaire tekenen en wonderen. Om alle mogelijke diensten en conferenties te bezoeken die ons dieper inzicht geven in de geheimen van het christen zijn. De neo-gnostiek heeft zo vaste grond gekregen in de evangelische wereld.

Maar hoe zit het met die directe en confronterende opdrachten van Jezus? Hou van je vijanden? Volg Mij? Wees zout en licht in deze wereld? Neem je kruis op? Weinig spectaculaire opdrachten maar hard werken om ons te onderwerpen aan de Schepper van hemel en aarde. Dat heeft niet met het eeuwig heil te maken maar wel met het werkelijk volgen van Jezus. De harde botsing met je eigen harde hart. De liefde voor elkaar ook en vooral als mensen (opnieuw) in zonden vallen. Samen leren opstaan en opnieuw volgen. Nee, spectaculair is het niet.

Afgelopen week was ik in het hospice in Woerden. Ik werd uitgenodigd om op bezoek te gaan bij een erg lastige mevrouw. Er mocht beslist geen domineestype langsgaan vandaar dat de keuze op mij was gevallen (die steek ik weer in mijn zak). Bij aankomst werd me door de dienstdoende vrijwilliger nog eens op het hart gedrukt dat deze mevrouw erg moeilijk was. Ik stapte haar kamer binnen, op het ergste voorbereid en zag….een mens. Gebroken, doodziek, zwak en bang. Doodsbang voor de ontmoeting met God. Ik hield meteen van haar. Ik zat daar zelf. Door onze gebrokenheid schijnt het licht van Christus en dat maakt ons één. We hadden een goede tijd samen en zolang God het geeft zal ik haar bezoeken.

Vanwege dit soort situaties ben ik geboeid door de neo-monstiek. Dat is namelijk geen voorgekookt model maar een manier van kijken en denken. Onze samenleving gaat stuk aan eenzaamheid en egoïsme. Wat onze cultuur nodig heeft zijn mensen die hun eigen leven leren verliezen omwille van de eenzamen en verdrukten. De ‘moeilijke’ mensen. Laten we plaatsen creëren van studie, aanbidding, vieringen en het gelach van kinderen en bejaarden. Plekken waar mensen worden ontvangen die net geboren zijn maar waar mensen ook in waardigheid en liefde mogen sterven. Waar we allen leraar én leerling zijn. Waar we werkelijk leren om het Lam te volgen. Waar onze naam verdwijnt en Zijn Naam wordt gebouwd tot heling van prachtige mensen. Plaatsen waar het gerinkel van servies wordt gecombineerd met het zachte geluid van schrijvende pennen, van zachtjes geprevelde gebeden. Waar het Koninkrijk van God doorbreekt in de kleding van de aanwezigen, geen merkziekte maar eenvoudige, comfortabele kleding. Maar ook in de maaltijd die wordt opgediend. Vrij van herbiciden, pesticiden en fungiciden. Waar kinderen én volwassenen leren hoe een rode kool groeit en Hem daar de eer voor geven. Waar oude mensen samen met jonge kinderen zingen en huilen, waar de grond soms schudt van de feestelijkheid en soms van de rouw. Waar mensen mens mogen worden en samen leren wie Hij is. De Eeuwige, de Ongrijpbare, de Niet-Manipulatieve liefhebbende God.

Wie durft het aan om zijn leven van verveling en halfslachtigheid te verliezen en samen te delen in de vreugde van God?

Ik denk aan een prachtige uitspraak van Arundhati Roy, voor zover ik weet geen christen: “Another world is not only possible, she is on her way. On a quiet day, I can hear her breathing”.

Ik hoor dat ook en mijn hart begint sneller te kloppen…

5 Comments

John Miller  on november 10th, 2009

Een mooi verhaal. En ik zou deze ontwikkeling wel willen meemaken. Alleen snap ik niet waarom het in mijn omgeving niet lijkt te werken. Mijn kerk zit nog midden in een pijnproces in verband met seeker sensitive. En als ik zou pleiten voor een eenvoudige christlike levensstijl, zou iedereen zich in een deuk lachen. Ja geen wonder, ik heb toch al geen spaarrekening of aandelen bij enige bank. Anders gezegd, zoveel idealisme, dat ik er ook een beetje mismoedig van word. Morgen weer mijn enerverende kantoorbaan in seculiere dynamiek. Om een beetje het idee te hebben dat ik leef, af en toe naar het megascherm. Eerste film op programma: 2012. Heeft dat met Navolging te maken? Ik denk het niet. Een bijbelstudiegroep heb ik ook niet. M.a.w. nodig jij mij uit om in Woerden te komen wonen? Misschien een goed idee :-) Het alternatief dat mij rest is dat boekje in dat hoekje, maar dat voelt zo eenzaam soms…

John Miller  on november 10th, 2009

‘De neo-gnostiek heeft zo vaste grond gekregen in de evangelische wereld.’ Met alle reapect, dit vind ik echt nare onzin. Waarom ergens eerste tegenaan katten en er een karikatuur van maken, als je pro met iets anders bezig wilt zijn dat opzich goed is. In de reclamewereld is dat wettelijk verboden.
En natuurlijk wil de zieke gezond zijn en maakt de mens zich druk over het hiernamaals. Waarom zie je dat als concurenten? Ik voel me bij de emerging filosofie vaak eerst in de hoek gezet wat je eigen persoon aangaaten daarna mag je meedoen als je maar voor het grote geheel gaat. Los die discrepantie eerst eens voor me op a.u.b.

daniel de w  on november 11th, 2009

Prachtig Jan, dank je wel! Een opsteker, na een avond vol vragen.

eeuwigheid  on november 12th, 2009

@John Miller: Het is gewoon een vaststelling dat de neo-gnostiek zich geworteld heeft in de evangelische wereld. Helemaal geen kat. Waarom? Ik maak er zelf deel van uit!

Ik ben te weinig emerging om die theologie te verdedigen. Voel me meer thuis bij de neo-monastiek. Christenen hebben een vreemdsoortig dualisme aanvaard. Dat is jammer.Het gaat om het totaal van de mens: hier & nu en straks & later.

Ik wil je wel uitnodigen om samen te onderzoeken wat het in jouw en mijn leven betekent om Jezus te volgen. Juist in die kleine dingen van het leven? Dan laten we het oneindige theologische denken wat achter ons en gaan we het evangelie doen. Of is dat te bedreigend? ;-)

Wiebe & Rosanne  on november 13th, 2009

Hoi Jan,
Je weet van onze zoektocht naar Gods wil en we geloven dat ons verlangen heel dicht bij die van jou ligt. We vinden het erg jammer dat we niet mee kunnen denken/mee doen invulling van de neo-monastiek. Omdat we nu in A’foort wonen en als je net getrouwd bent moet je ook tijd aan elkaar besteden :-) . Maar zou je ons (via mail/weblog) op de hoogte willen houden van je zoektocht? Wie weet (toekomst) zouden we hier zelfs in onze omgeving met andere (jonge) stellen onze eigen zoektocht starten.

Leave a Comment