Als christen die niet behoort tot de “gevestigde kerken” in Nederland begrijp ik eigenlijk niets van die actie Kerkbalans. Er wordt druk geadverteerd in winkelcentra om mensen te bewegen om geld te geven aan een stervend instituut. Ik word er een beetje triest van.
Begrijp me goed: ik hou van de kerk! Het volk van God wat zo goed en zo kwaad als het gaat met God en met elkaar onderweg is. Als christen ben ik trouwens zelf de kerk!
Toch begrijp ik zo’n actie als kerkbalans niet goed. Kerken zijn als instituut van geestelijke ontplooiing irrelevant geworden. Dat blijkt helder uit bijvoorbeeld de palliatieve zorg. Geestelijk werkers moeten vreselijk veel moeite doen om aan verpleegkundigen, artsen en psychologen uit te leggen waarom geestelijke begeleiding belangrijk is. Voor veel van deze mensen is de kerk een achterlijk instituut voor mensen die niet zelfstandig nadenken. Ik reken dat de kerk (en dus ook mezelf) aan. Kennelijk is de kerk van onze dagen er niet in geslaagd om de grootheid van God te vertegenwoordigen maar wordt zij afgeschreven als een stervend, nutteloos geheel.
Gek eigenlijk. Vooral als je beseft dat de kerk geroepen is om het Lichaam van Christus te zijn op aarde. Een lichaam wat beweegt op bevel van het Hoofd (Christus) en een machtige afspiegeling zou mogen zijn van dat lichaam waar Jezus ooit mee op aarde rondwandelde. Een lichaam wat aandacht had voor mensen, mensen genas, mensen in beweging bracht en wat uiteindelijk stierf voor de mensen.
De kerk van onze dagen staat niet bepaald op deze wijze bekend. Tenminste in het Westen. Toen we afgelopen jaar in de Dominicaanse Republiek waren viel me op hoe krachtig en levend de kerk daar is! De kerk is daar een echte vertegenwoordiger van Jezus. Middenin de armoede en de uitzichtloosheid staan krachtige christenen die door hun daden en houding Christus laten zien aan de mensen die Hem nog niet kennen.
Als je daar de straat op gaat met een voorganger en zijn vrouw, verloopt de wandeling erg langzaam. Overal komen mensen hun huizen uit om hen te begroeten. Niet omdat zij zulke geweldige theologen zijn of zoveel boeken hebben geschreven, maar omdat zij Christus op een zeer krachtige manier vertegenwoordigen. Zichtbaar, tastbaar en aanwezig.
Hoe komt het toch dat de kerk in het Westen die rol kwijt is geraakt? Zijn predikanten van hoopgevers vooral auteurs en professoren geworden? Komen zij vaker met hun hoofd op TV dan in de kroegen, de gevangenissen en de bejaardencentra van de stad? Het heeft er vast mee te maken.
Op de website van de actie Kerkbalans staat een link naar de “cursus Kerkbalans” om mensen te trainen om het gedachtegoed uit te dragen en lokaal handen en voeten te geven aan de “geld ophaalactie”. Ik lees er het volgende:
Deze Nieuwe Stijl wordt gekenmerkt door twee speerpunten: Verdiepen en Verbreden. We vragen onze harde kern om MEER bij te dragen (Verdiepen). Daarnaast vragen we mensen die de afgelopen jaren niet meer hebben bijgedragen WEL bij te dragen (Verbreden). Veel mensen die niet langer actief naar de kerk gaan, dragen de kerk wel een warm hart toe, om diverse redenen. Vaak zullen zij daarom wel degelijk bereid zijn om een bijdrage te leveren. Daartoe zullen ze wel weer persoonlijk moeten worden benaderd.
Ik geloof gewoon niet wat ik lees! Mensen benaderen vanuit een financiële motivatie. Is de kerk er voor de mensen of (zoals in dit geval) zijn de mensen er vooral voor de kerk?
Het aantal actieve leden van de meeste parochies en gemeenten neemt af. De inkomsten van Kerkbalans lopen hierdoor gevaar. Om ook in de toekomst financieel draagvlak voor het voortbestaan van kerken in Nederland te garanderen werkt Kerkbalans sinds kort met een nieuwe strategie.
Lees ik dit goed? Ik dacht even dat er stond: “Het aantal actieve leden van de meeste parochies en gemeenten neemt af. De zielen van deze mensen loopt ernstig gevaar….” Maar helaas, de inkomsten van kerkbalans komt in gevaar, for crying out loud!
Gek, maar ik kan hier zo boos om worden. ”Ben ik nu degene die zo slim is, of zijn zij nou zo dom?” (met dank aan een bekende voetbaltrainer). Niemand zal hier toch warm voor gaan lopen?
Wat is er gebeurd met het volk van God wat een vertegenwoordiger zou moeten zijn van die prachtige, kleurrijke, menslievende, gepassioneerde, onuitsprekelijke, creatieve, machtige, onnavolgbare, dynamische, wijze, soevereine, heilige, alwetende en trouwe God?
Lieve Katholieken en PKN-ers. Stop met dit zinloze gebedel om geld en open de deuren van je kerk en van je hart voor de mensen om je heen. Laat zien wie God is door je hele bestaan heen. Je handel en wandel. Laat mensen je mooie kanten en je schaduwzijde zien, maar LEEF intens en vol overgave het leven van Christus. Mensen zullen toestromen en van harte geven aan een kerk die relevant en open durft te zijn. Mensen zijn op zoek naar Christus maar vinden een kerk die om geld bedelt in een winkelstraat!
Als de kerk al bedelt, hoe moet het dan met de mensen die God/Jezus/De Heilige Geest niet kennen??
20 Reacties
Ik ben vanaf 1 januari geen KPN-er meer dus durf je nu met een gerust hart van harte gelijk te geven
Triest is het wel…
Ik wil wel graag dat de kerkgebouwen, hoe ouder hoe mooier, in het landschap zichtbaar blijven. En daar wil ik wel aan meebetalen als de eigen gemeenschap dat op dit moment niet zelfstandig kan dragen. Natuurlijk is de zorg voor de zielen ook aan de orde, maar loopt niet via Kerkbalans…
Als het lichaam van Christus hier in het Westen weer gaat groeien, dan is het fijn dat de gebouwen me hun eeuwenoude historie niet verloren zijn gegaan.
Mariamne
Au.. maar ik kan een heel eind met je meegaan.
Het lastige is echter dat de plaatselijke gemeenten per lid een bepaald bedrag moeten afdragen aan de landelijke kerk. Ik denk dat de slapende leden daar best op gewezen mogen worden. Als ze lid willen blijven van de kerk, is het wel zo eerlijk dat ze er ook aan bijdragen.
Ze vallen nl. vaak in bijzondere situaties (trouwen, rouwen en dopen) wel terug op de kerk.
Tegelijkertijd is het natuurlijk erg triest als de kerk alleen contact zoekt als het om geld gaat. We zouden allerlei manieren moeten zoeken om in contact te komen, om mensen in contact met Jezus te brengen. Om de relevantie van ‘samen geloven’ te laten zien.
Je hebt de website van de Kerkbalans bekeken en bij de kerkbalans gaat het nu eenmaal om de financiën en niet om het zieleheil van mensen. Ik heb wel de indruk dat ook de pkn steeds meer oog krijgt voor het belang van missionair kerk-zijn (denk bijv. wat op initiatief van het Evangelisch Werkverband gebeurt met de protestantse pioniersplekken). Al staat dat denk ik nog wel erg in de kinderschoenen.
Wat betreft de vlaggen en spandoeken ben ik het helemaal met je eens. Gelukkig zoekt onze gemeente ook steeds meer naar manieren om zichtbaar te zijn in de wijk, al valt het nog niet mee om de goede manier te vinden.
@Mariamne: Ik ben gek op mooie kerkgebouwen, maar dat is niet hetzelfde als de kerk. De kerk is geen gebouw. God woont in gelovigen.
@Annemarie:
Voor mij zijn de meeste problemen afkomstig uit de periode van de volkskerk. Je wordt in de kerk geboren en als je je niet actief laat uitschrijven, dan blijf je slapend lid.
Maar wat is een slapend lid? Geen lid denk ik. Stel je de Paulinische analogie met het menselijk lichaam voor: waar zijn de tenen? Oh, die slapen…
Een lichaam is per definitie actief of….dood. De tussenvorm van papieren en actieve leden brengt je vanzelf in de problemen. Misschien moet dat systeem eens op de schop?
Da’s waar. Het hele idee van een volkskerk is vreemd en brengt allerlei problemen met zich mee. Het is zelfs zo dat je, als je verhuist, automatisch lid wordt van de dichtstbijzijnde pkn-wijkgemeente. De ledenadministratie van de kerk is dus gekoppeld aan de gegevens van de burgerlijke stand (ik hoop dat ik het goed zeg, maar je snapt vast wat ik bedoel
).
En nog een voorbeeld: een smoelenboek of adressenboekje van de leden van onze gemeente is uit den boze ‘ivm de privacy’! Ongelooflijk..
Maar ja, die problemen door het idee van de volkskerk los je niet zo makkeljk op een goeie manier op.
Misschien moeten we allereerst als betrokken leden meer gaan snappen van Gods bedoeling met de kerk zodat we manieren gaan zoeken om dienstbaar te zijn in de wereld en de slapende leden wakker te krijgen.
Ik was altijd geneigd om te zeggen dat we daarnaast de slapende leden gewoon om een bewuste keuze moeten vragen. (Ik ben opgegroeid in de Nederlands Gereformeerde kerk en ik vond de hele pkn eigenlijk maar zozo
). Maar ik ga daar ook steeds meer de nadelen van zien. Je kunt een keuze niet afdwingen. Ik vind wat dat betreft de gelijkenis van het samen opgroeiende graan en onkruid wel mooi. Laat het maar samen opgroeien, naast elkaar bestaan. Als je de botte bijl gaat hanteren, verwoest je misschien ook (net opgroeiend) koren.
Eerst maar eens laten zien wie God is, eerst maar eens een echte, open gemeenschap vormen met elkaar.
Maar lastig is het wel..
Ja en nee. Tuurlijk heb je op een aantal punten gelijk (niet alleen maar aankloppen als het om geld gaat enz.). Maar ik ben toch ook de waarde van een volkskerk wel in gaan zien; een gemeente als een herberg, waar de gasten soms korter en soms langer blijven, en gast en ober regelmatig van rol wisselen (!). Een kern met een brede rand… [vrij naar J. Hendriks].
En is het in een evangelische gemeente niet vaak net zo? Zeker als de groep groter wordt? Dan heb je toch ook passanten, die een periode een beroep op je ‘obers’ doen, soms heel intensief, en die je niet in de kou laat staan, totdat ze weer verder trekken, op weg naar de volgende herberg. Ook het geld daarvoor (tijd van een betaalde beroepskracht) of de tijd daarvoor (uren van vrijwilligers) wordt door de leden opgebracht.
Je kunt de kosten van het bouwwerk berekenen en tegelijkertijd liefdevol en missionair zijn. Hoop ik
.
Vraag 1: Heb je ooit wel eens met een Geestelijk Verzorger over het terrein van een instelling gelopen voor mensen met een verstandelijke beperking? Denk dat je dan nog langzamer moet lopen als in de Dominicaanse Republiek. Terwijl daar (in de DR) de aantrekkingskracht van de predikant hoogstwaarschijnlijk toch ook wel te maken heeft met zijn status, iets waar mensen met een verstandelijke beperking totaal geen idee van hebben.
Vraag2: Voor hoeveel mensen met een verstandelijke beperking is er in jouw gemeente een volwaardige plaats. Een plek waar ze van harte welkom zijn, inclusief hun slab voor het kwijlen, soms misschien niet eens zindelijk, dus inclusief de daarbij behorende luchtjes en inclusief de vreemde geluiden die ze maken, en hun schreeuwen wat voor velen op geen enkele manier op zingen lijkt?
Het is zo gemakkelijk, al bedoel ik het niet zo, maar heb er geen andere woorden voor, om af te geven op wat andere kerken doen of niet doen…
Hoeveel van al die nieuwe kerken, vooral zich Evangelisch noemend, die als paddenstoelen uit de grond komen, heb aandacht voor deze zwakste delen van het Lichaam van Christus? Hoeveel van deze zwakste delen worden er door christenen niet gemeden als de pest, als een paar vieze zweetvoeten?
@Ettje
interessant jouw vraag 2. Ik heb zelf een meervoudig beperkte zoon. Ik heb zowel in een gevestigde kerk als zo’n evangelische kerk ervaring. En nu is het toevallig zo dat de balans doorslaat naar de laatste.
Hij hoeft nu niet meer helemaal muisstil te zijn, hij hoort er bij en er wordt zo goed en zo kwaad als het gaat een oplossing gezocht dat hij ook op zijn niveau mee kan genieten van samen gemeente zijn.
Maar ja, je hebt natuurlijk in beide categorieën kerken met mensen die niet goed overweg kunnen met de zwakste delen van het lichaam van Christus.
Het moest er toch maar even uit!
@Els: de tijd van de volkskerk is echt voorbij. De kerk als herberg (Jan Hendriks) is vooral een papieren ideaal. Lees “de kerk als klooster” van Jeroen Jeroense over de teloorgang van de volkskerk.
De evangelische wereld gaat idd dezelfde kant op met één belangrijk verschil: passanten zijn geen leden. Geeft meer duidelijkheid.
@Ettje: Ik zal je vragen proberen te beantwoorden, maar je snijdt iets heel anders aan dan ik in mijn blog opwerp! Maar goed…
ad 1. Ik kom al tien jaar in een psychiatrische instelling. De kerk is daar volledig verdwenen naar de rand van het bestaan. Op zondag is de kerk open en gelukkig erg gastvrij.
ad 2. Ik denk dat we daar vrij open voor zijn. Als voorganger heb ik er bijvoorbeeld voor gekozen om te leren hoe ik mensen met een spierziekte kan “uitzuigen” omdat zij niet kunnen slikken. We begeleiden als gemeente een jongen van 27 die we meermalen per maand in de dienst hebben. Inmiddels is er een groter team om deze jongen te helpen maar we doen daar dus van alles aan en voor.
Binnen het tehuis waar deze jongen woont staan we goed bekend. We beperken ons niet tot deze ene jongen maar proberen een brug te slaan tussen de gezonde wereld en de wereld van ziekte.
Zijn we daarin de best denkbare gemeente? Waarschijnlijk niet maar we doen ons best. Voor bepaalde ziekten is een evangelische gemeente gewoon te druk voor sommige gedragsproblemen juist weer een opluchting (je mag geluid maken).
Als je goed leest geef ik helemaal niet af op andere kerken, sterker nog ik druk me sterk uit door te zeggen dat ik van de kerk hou! Maar ik stel wel iets aan de kaak wat me stoort en wat me verbaast. Het spijt me als dat in je allergie zone zit.
Het lijkt me dan ook niet nodig om zonder dat je onze gemeente (of andere evangelische gemeenten) kent op het gebied van inclusiviteit opmerkingen te maken.
De actie Kerkbalans daarentegen heeft een heldere website met uitleg waarop ik reageer. Ik maak me daar oprecht zorgen over.
That’s all.
@Jan; Op zich zit de PKN niet in mijn bagage en dus ook niet in m’n allergie-zone. Ik ben zelfs van geen enkel instituut lid. Die tijd ligt al zo’n twaalf jaar achter me.
Maar ben wel, bijna dagelijks, betrokken bij de GV in een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking, en kan alleen maar constateren dat deze zwaksten in de samenleving ver buiten het blikveld van de kerken liggen. Van alle kerken.
O ja, ik hoor wel eens dat er door ‘de kerk’ wordt omgekeken naar een paar van onze 600 cliënten, maar ‘t blijven uitzonderingen… Eén of twee willen ze dan nog wel accepteren, maar dat is al vrij snel de limiet.
Voor de volledige integratie, zoals de regering wil, moeten we dus niet bij de kerken zijn, is onze ervaring.
Dat jou de actie kerkbalans stoort kan ik zelfs wel snappen.
Maar ik zie achter die actie ook de mensen binnen de PKN en de RK … De honderden vrijwilligers hier, die allemaal op hun eigen manier de liefde van Jezus proberen handen en voeten te geven, Jezus zichtbaar maken, al jarenlang. Die altijd maar weer zichtbaar en tastbaar aanwezig zijn, voor de aller zwaksten in de samenleving. En naar hen toe is jouw ‘aan de kaak stellen’ niet eerlijk. Daar kom ik tegen in opstand.
Want ook de PKN en de RK zijn veel meer dan een instituut met een actie kerkbalans.
O ja, mocht je willen weten waarom ik geen lid van een kerk ben? Om dat altijd maar weer de ander de maat nemen.
Je hebt gelijk Jan, ik had Hendriks erbij moeten vermelden; ging ervan uit dat dat bekend was.
Ik zei niet dat het nu de tijd van de volkskerk IS, ik zei dat ik de waarde ervan wel ben gaan inzien. Dat is wat anders.
Je presenteert overigens een mening als een vaststaand feit (o.a. “is echt voorbij”). Een blog mag je scherp neerzetten, maar een beetje nuance in meningsvorming kan geen kwaad!
Trouwens: over wel/niet lid doen we toch nooit echt moeilijk in de gemeente? Is ongeveer hetzelfde in de praktijk! Ik zie het voordeel niet zo.
@Etje, als ik zorgvuldig teruglees dan vraag ik mij oprecht af wie wie de maat neemt? Ik begrijp je frustratie over de kerk en de GV maar snap daarin het verschil tussen kerken van Reformatorische of Evangelische signatuur niet.
Het gesprek wordt zo een beetje off-topic. Ik wil er wel eens over nadenken, maar dan in een andere post? Of…schrijf er zelf een post over dan kan ik reageren?
@beweging: Els, een blog is geen politiek correcte verhandeling maar een samenvatting van gedachten die soms los van de “normale” nuances neergeschreven wordt. Soms helpt dat het denkproces. Soms ook niet trouwens.
In mijn disclaimer verklaar ik het e.e.a. over het hoe en wat van een weblog.
Wat de leden betreft. We doen daar niet moeilijk over maar we kennen ook geen papieren leden. Diensten op zondag zijn openbaar en vormen een welkom voor een ieder die komt. Naar een dienst komen is voor mij niet per definitie hetzelfde als “kerk zijn”. Daarin hebben we een klein voordeel (of is het juist een nadeel?) t.o.v. de traditionele volkskerken: we hebben geen leden die bij geboorte of verhuizing automatisch worden ingeschreven, hierdoor is je zicht op wie de gemeente eigenlijk is iets helderder. (voor “is” mag je ook lezen “denk ik”)
Voor mij is een gemeente “open aan de rand en toegewijd in het centrum”.
Hey Jan, juist in landen als de Dom. Rep. is de RKK volkskerk nog springlevend.
Zou je eens een definitie van ‘volkskerk’ willen geven?
Grtz!
Met deze actie geeft de PKN m.i. niet alleen blijk van hoezeer haar functioneren afhankelijk is van de euro’s – wat voor een kerk toch wel frappant is in die mate – maar ook van waar hun aandacht naar uitgaat. Als je naar buiten toe treed om hulp, omdat je organisatie wankelt, hoe serieus ben je dan als je naar buiten toe treed voor hulp aan een wereld die wankelt?
Ik denk dat ze er bij de PKN verstandig aan doen om de kerk eens aan de binnenkant op te poetsen, in plaats van kostbaar onderhoud van de buitenkant. Wat voor getuigenis gaat van zo’n geleur om geld uit? Hier begrijpt een buitenstaander toch helemaal niks meer van?
Fundamenteel gezien heeft Jan gelijk, denk ik. Het lichaam van Christus is iets anders dan een kerk in die zin dat een kerk vaak gezien wordt als een “instelling”, met hierarchie, regels en (financieel) beleid. Om deze “instelling” draaiende te houden past kerkbalans dan ook in het plan. Hoe meer plannen en regels en beleid in een “Lichaam”, des te meer “menselijk werk” en minder “werken van de Geest”. Dat is logisch. Óf je geeft de Geest de ruimte om dingen in te vullen. Óf je doet het zelf – met je eigen kennis en kunde. Het kan ook allebij, maar ook dat vraagt om allebij: kennis in het natuurlijke, en het verstaan van God’s stem. Is kerkbalans een goede actie? Zoals Jan het omschrijft wellicht niet. Maar dat zijn wel meer acties. In weze, alle acties die geboren worden vanuit b.v. de drang God te willen behagen. Vraag is: Wat wil God? (Rom.
liefs,
de laatste letters moeten zijn: Romeinen 8. Maar de generator maakt er een gezichtje met zonnebril van… Tja, always look on the bright side, dan maar. :0)